تاریخچه ژئودزی

در سراسر تاریخ همواره شاهد تلاش و بحث و مذاکره دانشمندان برای تعیین شکل زمین بودیم . 500 سال قبل از میلاد مسیح دانش پژوهان بر این باور بودند که زمین به شکل یک کره کامل است . اولین کسی که به تعیین شکل زمین به طریق محاسبه محیط آن پرداخت ، ارسطو ، دانشمند و فیلسوف مشهور یونانی بود . او تخمین زد که این مقدار برابر است با :
40000 stades (1 stades = 600 feet )
از آنجا که هر مایل معادل 5280 فیت است داریم :
40000 stades = 45500 miles
در حدود 250 سال قبل از میلاد ، اراتوستننر ، یکی دیگر ار فلاسفه یونان نیز مقداری برای محیط زمین بدست آورد . او محاسبات خود را بر مبنای معادله زیر انجام داد : (360° ÷ θ)×(s) = P
که s برابر است با فبصله بین دو نقطه ای که در شمال و جنوب سط مورد نظر از زمین قرار گرفته اند . θ زاویه بین دو خطی است که از دو نقطه به مرکز زمین وصل شده اند. واضح است که اراتوستنز نمی توانست برای اندازه گیری مستقیم زاویه مذکور به مرکز زمین برود . برای این کار او از پرتو های خورشید کمک گرفت .
پس از تحقاقات فراوان دریافت که خورشید در ظهر بلندترین روز سال (which is now Aswan, Egypt) Syene کاملا مستقیم می تابد به طوریکه هیچ سایه ای تشکیل نمی شود . درست در همین زمان در Alexandria۸ که واقع در مصر است خورشید به گونه ای می تابد که سایه ای معادل 50/1 ام قوس دایره (7.12°) تشکیل می دهد ، اراتوستنز مقدار فاصله بین دو نقطه Syene و Alexandria را نیز اندازه گیری کرد . تقریبا 4400 stades.
پس معادله به صورت زیر حل می شود :
(360° ÷ 7.12°)=50
p=50×4400=220000 stades=25000miles
امروزه مقدار قابل قبول برای محیط زمین برابر است با 24855 مایل . در اواخر قرن 16 میلادی ، دو انجمن با عناوین زیر یکی در لندن و دیگری در پاریس تشکیل شد . Royal Society در لندن و L’Academie Royale des Sciences در پاریس ، این دو موسسه وابسته به سلطنت هر کشور خیلی زود به بحث درباره ی شکل زمین پرداختند . فرانسوی ها معتقد بودند که زمین از هر دو طرف کشیده می شود و به شکل تخم مرغ است ، اما انگلیسی ها با استفاده از نظریه نیوتن درباره جاذبه و توجه به این موضوع که زمین همواره در حال گردش به دور محور خود است ، بیان می کردند که زمین در قطبین خود تخت است برای اثبات صحت یکی از این دو ادعا آکادمی پاریس دو هیئت را یکی به پرو واقع در خط استوا و دیگری به مرز سوئد و فنلاند در نیمکره شمالی اعزام کرد . هدف آنها اندازه گیری انحنای شمالی – جنوبی در عرض های جغرافیایی تعیین شده بود . این تلاش ها ثابت کرد که نظریه ای که با استفاده از تئوری نیوتن ارائه شده بود صحیح است ، یعنی زمین در قطب تخت است .
در طول 100 سال اخیر ژئودزی و لوازمات مربوط به آن پیشرفت چشمگیری داشته است و امروزه ماهواره های تعیین موقعیت NAVSTAR این امکان را برای دانشمندان فراهم کرده است تا تغییرات پوسته زمین را با دقت سانتیمتر اندازه گیری کنند .
نام برخی از سایت های مفید برای ژئودزی
انجمن بین المللی ژئودزی
اتحادیه بین المللی ژئودزی و ژئوفیزیک (برای آشنایی با این اتحادیه به روی ادامه مطلب در پایان این پست کلیک کنید.)
اتحادیه بین المللی علوم نجومی
سرویس بین المللی بررسی دوران زمین
کنفرانس های آتی ژئودزی و ژئوماتیک
آموزش از راه دور سیستم تعیین موقعیت جهانی و ژئودزی
سیستم اطلاعات ژئودزی
در صفحه ی ابتدایی این سایت می خوانیم :
ژئودزي چيست ؟
ژئودزي علمي است كه در تعامل با اندازه گيري و نمايش اطلاعات هندسي و فيزيكي از زمين و همچنين تغيير وتحولات زماني آن مي باشد . كه شامل:
1) شكل كلي زمين
2) تعيين موقعيت فضايي و سه بعدي و همچنين دوران
3) شكل و تغيير شكل سطح زمين
4) ميدان گرانش خارجي بين زمين و ساير سيارات و ستاره ها
ژئودزي براي انجام دادن ماموريت خود ، از جديدترين و پيشرفته ترين تكنولوژي هاي فضايي مثل دستگاه جي پي اس ، رد يابي ماهواره ها با استفاده از ليزر و امواج مايكروويو . سنجش از دور ، سنجش ارتفاع ماهواره اي استفاده می نماید .
این تکنیک ها جهت :
تعيين موقعيت زميني و دريايي نقاط با دقت بسيار بالا
تاسيس و نگهداري نقاط و منابع مرجع زميني و آسماني
نمايش توپوگرافي زمين (بالاي كوهها و يخ ها و زير اقيانوس ها)
نمايش سطح اقيانوس ها و بررسي تغييرات سطح آب درياها
بررسي تغييرات پوسته زمين و جابه جايي جرم زمين
مطالعه ميدان گرانشي زمين و ميزان تغيير پذيري آن
کاربرد دارند .
....
جستجو در مجلات ژئودزی
اطلاعات عمومی در مورد GPS
موسسه ژئودزی کاربردی آلمان
اطلاعات زمانی در مورد GPS
ژئودزی نجومی
لیست سایت های ایرانی
سایت ایران ژئودزی
سایت انجمن ژئودزی ایران
معرفی ويليام بووي ژئودزين بزرگ
ژئودزين بزرگ ويليام “بووي” در سال 1872 در نزديكي آنا پليس ماري لند متولد شد . پس از پشت سر گذاشتن دوران كودكي و نوجواني و تحصيلات مقدماتي ،در كالج "استينت جونز آنا پليس" پذيرفته و از آنجا در سال 1893 راهي دانشگاه "تري نيتي" (هارت فورد) گشت . به علت علاقه فراواني كه به ادامه تحصيل در رشته عمران داشت ، به دانشگاه" لي هاي" رفته و مدرك مهندسي عمران را در سال 1895 كسب كرد . پس از پايان تحصيلات ، “بووي” بلافاصله به انجمن نقشه برداري زميني و دريايي ايالات متحده پيوست و در تمام دوران كاري خود نيز در عضويت اين انجمن بود . در آنجا زمينه كاريش بيشتر مرتبط با محاسبات ژئودتيك ، توپوگرافي و هيدروگرافي در منطقه آمريكاي شمالي ، آلاسكا و پورتوريكو و فيليپين مي شد . عملكرد او چنان برجسته بود كه در سال 1909 موفق شد به سمت رياست بخش ژئودزي دانشگاه جان هيفورد برگزيده شود . او عهده دار اين سمت تا زمان بازنشستگيش در سال 1936 بود . در طي جنگ جهاني اول “بووي” به عنوان سرگرد ارتش ايالات متحده در بخش نقشه برداري مشغول به خدمت بود . مسئوليت او در جنگ ايجاد شبكه هاي مثلثي بندي بود كه به نام " روش “بووي”" معروف است . همچنين او يكي از اعضاي اصلي موسسه بين المللي ژئودزي و ژئوفيزيك (IUGG) بود .از ديگر فعاليت هاي وي مي توان به تلاش او براي بهينه سازي نقشه ها و سيستم هاي مختصات در دولت فدرال آمريكا اشاره كرد . او خطوط isostasy را در كار نقشه برداري زميني و دريايي به كار گرفت و اطلاعات گرانشي زمين را در تخمين ژئوئيد و isostasy به كار برد و كتابي با عنوان isostasy در سال 1927 از او به چاپ رسيد . و به اين ترتيب به عنوان يك كارشناس و صاحب نظر در اين رشته شناخته شد . رهبري و تلاش او درتشكيل سازمان نقشه برداري زميني و دريايي ايالات متحده ((يكي از سازمان هاي مهم ژئودتيك جهان)) چشمگير بود . دستاوردهاي علمي “بووي” ، مورد تصديق اعضاي آكادمي بين المللي علوم ، آكادمي فرانسوي علوم و آكادمي هاي مختلف در نروژ ، روسيه و فنلاند قرار گرفت . او مفتخر به دريافت مدرك افتخاري از كالج "“ترنيتي”" ،دانشگاه "لي هاي" ، دانشگاه "جورج واشنگتن" و دانشگاه"ادين بور" شد .
“بووي” يكي از موسسين و اعضاي اصلي موسسه AGU (انجمن ژئودزي و ژئوفيزيك آمريكا ) است كه دوبار ،يكي بين سالهاي 1919 تا 1922 وديگري بين سالهاي 1929 تا 1933 به عنوان رئيس اين موسسه بود . و تنها كسي است كه تا كنون دو بار به اين سمت نائل آمده است . در سال 1939 هشتمين رئيس موسسه AGU يعني آقاي ريچارد فيلد (1938-1941) پيشنهاد طراحي و ساخت يك مدال افتخار به نام “بووي” را مطرح كرد كه اين كار با همكاري و كمك هاي مالي كالج “ترنيتي” جامه عمل به خود پوشيد . اين اولين مدال افتخار اين موسسه بود و طبعا اولين كسي هم كه اين مدال را دريافت كرد خود شخص آقاي “بووي” در آپريل 1939 بود .

. اين مدال با اعتبار ترين جايزه موسسه AGU است كه ساليانه سهم قابل توجهي را براي محققين برجسته ژئودزي و گروه هاي تحقيقاتي اختصاص مي دهد .

آقاي Carl Wunsch يك ژئودزين برجسته در حال دريافت مدال بووي
در صحنه هاي بين المللي ،”بووي” به دنبال جنگ جهاني اول يك شخصيت فعال در موسسه ژئودتيك بين المللي بود و نقش بنيادي در ايجاد موسسه IUGG داشت . او به عنوان اولين امريكايي بود كه افتخار رياست اين موسسه را از سال 1933 تا 1936 را نصيب خود كرد . و همچنين رياست موسسه ژئودزي بين المللي از سال 1920 تا سال 1933 برعهده وي بود.”بووي” نه فقط يك دانشمند متمايز و متفاوت بلكه يك سياستمدار بزرگ هم بود . توانايي مقابله با سختي ها ،خوش خلقي و مديريت برجسته او اين امكان را برايش مهيا ساخت تا بر بسياري از مشكلات داخلي و بين المللي ، چه در زمينه علمي و چه در زمينه سياسي فائق آيد . حضور قاطعانه و آمادگي به خدمتش منجر به تاسيس و راه اندازي دو موسسه AGU و IUGG در سال هاي قبل از شروع جنگ جهاني دوم شد .
دستاورد تلاش ها و همكاري هاي او ماندگار و سبب افتخار خود و كشورش است .
ادامه مطلب